Meervoudige democratie is géén eenvoudige democratie

14 april 2017

Bij de vorming van de nieuwe gemeente Altena hebben we met elkaar de lat hoog gelegd. Er is, in samenwerking met 250 inwoners, een ambitieuze toekomstvisie opgesteld. Hierin staan de kernwoorden duurzaamheid, veelzijdigheid en zelfredzaamheid centraal. Op basis van deze visie wordt nu bepaald hoe Altena bestuurd gaat en ingericht gaat vormen.  In de besturingsfilosofie is te lezen dat we een meervoudige democratie willen zijn : iedereen (vanuit gemeente én samenleving) kan vragen inbrengen en mogelijke oplossingen aandragen. De samenleving participeert in initiatieven van de gemeente en de gemeente participeert in initiatieven van de samenleving.

In mijn eigen woorden is meervoudige democratie het volgende. De gemeenteraad ( representatieve democratie ) , die één keer in de vier jaar wordt gekozen, stelt kaders waarbinnen de samenleving ( de participatieve democratie ) allerlei initiatieven kan ontplooien.  Raadsleden zijn actief in de dorpen, leren loslaten, acteren op hoofdlijnen en vinden dit alles belangrijker dan raadsvergaderingen. De twee vormen van democratie hebben elkaar nodig, zullen elkaar versterken en bestaan naast elkaar.

Om dat in de praktijk handen en voeten te geven zal wennen én zoeken zijn. Meervoudige democratie is géén eenvoudige democratie. Dat bleek deze week wel toen in de fusieraad een drietal visiegroepen kwamen inspreken. Zij gaven hun mening op welke wijze zij hun rol zien in de komende periode bij de verdere uitwerking naar één gemeente Altena.  Woorden als teleurstelling, eisen, eigen status en los opereren vielen.  Met name mevrouw van Vianen ( voormalig raadslid VVD – Werkendam ) ging er met gestrekt been in. Zij sprak van een nep-participatie en slaagde er in minder dan 5 minuten tijd in om vele nekharen ( inclusief die van mijzelf ) in beweging te krijgen.  E.e.a. riep natuurlijk weer de nodige reacties op. Wat mij betreft bewijst dit dat we er nog lang niet zijn.

Maar was dat wel reëel om te verwachten? Dergelijke processen kosten normaliter jaren. Er zal daarom de komende weken én maanden in elkaar geïnvesteerd moeten worden. Visiegroepen moeten beseffen dat de kaders waarbinnen ze kunnen opereren bepaald worden door de raad. Voor raadsleden geldt het dat zonder inzet van de samenleving er niets van de grond komt. Ruimte geven is dus het devies.

Naar elkaar luisteren, leren en geduld zijn belangrijke ingrediënten om het gerecht van de meervoudige democratie te bereiden. Of geïnspireerd door een reclame slogan:  De polsstok zijn zij, de hoogte bepalen wij. Op basis hiervan kunnen de komende periode experimenten in samenwerking met de visiegroepen een serieuze kans krijgen.

  • Hannie Visser-Kieboom 14 april 2017 at 21:36

    Een boeiende discussie. Maar loslaten betekent ook dat de samenleving gewoon zelf aan de slag mag, toch? Veel van de icoonprojecten kunnen door onze inwoners zelf opgepakt worden. Ze hebben misschien hooguit een kleine financiele bijdrage nodig van de overheid Om dan ambtelijke ondersteuning te eisen is de de klok weer terug zetten. Loslaten geldt zowel voor de overheid als voor de samenleving!

  • Adri Burghout 14 april 2017 at 22:37

    Helemaal eens zijn we het niet, maar dat hoeft ook niet.
    Je weet, Arno, dat ik het fusiebesluit nog steeds als een van de domste zie die we als Aalburgse raad hebben kunnen nemen. Desondanks, nu het eenmaal een feit is, zie ik best aardig dingen in je blog waar ik me zelfs in kan vinden zoals, om maar iets te noemen, ‘visiegroepen moeten beseffen dat de kaders waarbinnen ze kunnen opereren bepaald worden door de raad. Voor raadsleden geldt het dat zonder inzet van de samenleving er niets van de grond komt’. Kortom, ik heb het met genoegen gelezen.

  • Jaap Budding 15 april 2017 at 06:10

    Meervoudige democratie? Wishful thinking van de burgers, omdat het politieke establishment botweg weigert om politieke macht te delen met de kiezers. Het verleden heeft ons geleerd dat de politiek de kiezer nodig heeft in verkiezingstijd, maar dat de politicus vervolgens wel uit zal maken wat goed is voor de burger. Een mooi voorbeeld is het filmpje waarnaar Arno linkt in deze blog. Jammer dat de reactie van Jesse Klaver op deze terechte kritiek duidelijk maakte dat deze boerin gelijk had maar dat hij geen aanleiding zag de standpunten van GL bij te sturen. Voordat iemand in de politieke Arena treedt blijken er vele motieven te zijn in de praktijk (carrière-planning, pluche hechting, zelf profilering etc). Maar zelden blijkt het idealisme de drijfveer te zijn van politici . De politiek blijkt daarom ook maar zelden vatbaar voor burgerinitiatief en ideeën uit de burgerij.
    Ook Arno’s eigen CDA waait mee met alle winden, zoals de politici doorgaans doen om toch maar vooral in het zoeklicht te komen.Neem nou het standpunt over het Oekraine referendum. Riep Buma niet dat dat voor het CDA een keihard punt was? Dat was in verkiezingstijd. En nu: De manier waarop Rutte dit heeft afgehandeld door de burgers met een kluitje in het riet te sturen, is prachtig.
    Nee Arno, meervoudige democratie is niet eenvoudig, maar met de huidige instelling van de politiek en de politici onmogelijk.